Hết thời được trợ giá, bộ đôi ô tô điện sắp bán ở Việt Nam Hyundai Ioniq 5 và Kia EV6 gặp khó

Vào hôm 16/8/2022 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký đạo luật giảm lạm phát trị giá 430 tỷ USD. Đạo luật này được ra đời nhằm giải quyết các vấn đề về khí hậu, giảm giá thuốc theo đơn và giảm lạm phát. Trong đó, có hơn 300 tỷ USD được đầu tư cho lĩnh vực khí hậu.

Theo Liên minh Đổi mới ngành ô tô (Alliance for Automotive Innovation) gồm các tập đoàn sản xuất xe hơi như General Motors, Toyota, Volkswagen..., sau khi Tổng thống Biden ký đạo luật này, khoảng 70% trong số 72 mẫu ô tô điện và xe hybrid được hưởng tín dụng thuế trước đó đã lập tức mất lợi thế. Nguyên nhân là do theo đạo luật mới, để được chính phủ trợ giá, các mẫu ô tô điện và xe hybrid phải sản xuất tại Bắc Mỹ.

Từ ngày 1/1/2023, ngoài nơi sản xuất, xe muốn được khấu trừ thuế còn phải có giá không quá 80.000 USD và sở hữu ít nhất 40% vật liệu có nguồn gốc từ Mỹ hoặc từ các đối tác làm ăn với Mỹ. Đồng thời, người mua xe được hưởng ưu đãi cần có thu nhập không quá 150.000 USD đối với cá nhân và 300.000 USD đối với cặp vợ chồng. Theo Liên minh Đổi mới ngành ô tô, vào thời điểm đầu năm sau, gần như mọi mẫu xe tại Mỹ đều không đủ điều kiện để được khấu trừ thuế.

Tín dụng thuế ô tô điện về cơ bản là chương trình ưu đãi, trợ giá của chính quyền liên bang, được thiết kế nhằm khuyến khích người dân mua xe thân thiện với môi trường. Mức khấu trừ đối với xe hybrid hoặc ô tô điện sẽ tùy theo dung lượng pin.

Bộ Năng lượng Mỹ đã nhanh chóng tung ra danh sách những mẫu ô tô điện đời 2022 và 2023 có thể được khấu trừ thuế lên đến 7.500 USD từ nay đến cuối năm. Các mẫu xe đời 2022 bao gồm Audi Q5, BMW 3-Series, BMW X5, Chrysler Pacifica, Ford Escape, Ford F-150, Ford Mustang Mach-E, Ford Transit Van, Jeep Grand Cherokee, Jeep Wrangler, Lincoln Aviator PHEV, Lincoln Corsair Plug-In, Lucid Air, Nissan Leaf, Rivian EDV, Rivian R1S, Rivian R1T và Volvo S60. Trong khi đó, các mẫu xe thuộc phiên bản 2023 bao gồm BMW 3-Series, Mercedes-Benz EQS và Nissan Leaf.

Đạo luật mới cũng khiến các mẫu ô tô điện của nhiều hãng như Toyota, Hyundai, Porsche và Kia không được trợ giá như trước. Điều này sẽ gây bất lợi cho những mẫu ô tô điện đang nổi như Hyundai Ioniq 5, Porsche Taycan và Kia EV6.

Được biết, khách hàng mua những mẫu ô tô điện và xe hybrid không sản xuất tại Mỹ sẽ vẫn được khấu trừ thuế nếu có hợp đồng ràng buộc pháp lý viết tay trước thời điểm ông Biden ký đạo luật. "Nếu khách hàng đặt cọc không hoàn lại hoặc trả trước 5% giá trị hợp đồng thì có nghĩa là họ nắm trong tay hợp đồng ràng buộc về mặt pháp lý", Sở thuế vụ Mỹ giải thích.

Trên thực tế, có những mẫu xe được lắp ráp cả ở Bắc Mỹ lẫn nước ngoài. Do đó, Bộ Tài chính Mỹ khuyên người dân nên kiểm tra số VIN để đảm bảo mẫu xe đó được khấu trừ thuế.

Vào năm 2024, khách hàng mua ô tô điện và xe hybrid tại Mỹ có thể chuyển tín dụng thuế cho đại lý vào thời điểm giao dịch để giảm giá xe. Cũng trong năm đó, những mẫu xe có chứa nội dung đến từ "những thực thể nước ngoài đáng lo ngại" sẽ không được trợ giá. Tuy nhiên, hiện chính phủ Mỹ chưa công bố quốc gia và công ty nào bị liệt vào danh sách "thực thể nước ngoài đáng lo ngại".

Đạo luật giảm lạm phát của Tổng thống Biden đã nhận không ít chỉ trích. Vào hồi đầu tháng 8 vừa qua, bà Miriam Garcia Ferrer, phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu, cho rằng những thay đổi trong đạo luật chẳng khác nào đang chế giễu luật chống phân biệt đối xử với các nhà sản xuất nước ngoài của Tổ chức Kinh tế Thế giới (WTO).